Các bệnh sương mai, bệnh phấn trắng trên cây dưa

1.Bệnh sương mai trên cây dưa (dưa chuột, dưa lưới)

1.1 Triệu chứng bệnh sương mai dưa chuột, dưa lưới

Bệnh sương mai gây hại trên tất cả các bộ phận của cây như thân, lá, quả tuy nhiên bệnh gây hại chủ yếu trên lá.

Triệu chứng bệnh sương mai dưa lưới, dưa chuột trên lá: Trên lá vết bệnh lúc đầu là những chấm nhỏ không màu hoặc màu xanh nhạt sau đó chuyển sang màu vàng đến nâu nhạt, hình tròn, đa giác. Vết bệnh thường nằm rải rác trên lá hoặc nằm dọc các gân lá, vết bệnh có góc cạnh không định hình. Mặt dưới vết bệnh thường hình thành một lớp nấm mốc màu trắng xám đó là các cành bào tử phân sinh của nấm gây bệnh. Khi bệnh nặng, nhiều vết bệnh hợp lại thành vết lớn, gây rách nứt các mô tế bào bị bệnh, thậm chí là biến dạng, cây phát triển yếu, rụng lá và chết.

1.2 Nguyên nhân gây bệnh sương mai trên họ bầu bí

Bệnh do nấm Pseudoperonospora cubensis thuộc bộ Nấm Peronosporales, lớp  Oomycetes gây ra.

Pseudoperonospora cubensis

+ Sợi nấm hình ống, đơn bào, phân nhánh, nằm len lỏi giữa các tế bào hình thành vòi hút để hút các chất dinh dưỡng và tạo các cành bào tử phân sinh chui qua lỗ khí ra ngoài. Cành bào tử phân sinh dạng hình cành cây, phân nhánh kép không đều đặn, đơn bào, không màu. Đỉnh nhánh nhọn, uốn cong hình cánh cung. Bào tử phân sinh hình bầu dục hoặc hình trứng, đơn bào, không màu, vỏ mỏng với một núm nhỏ ở trên đỉnh. Khi rơi vào giọt nước bào tử phân sinh nảy mầm và xâm nhập qua lỗ khí vào trong gian bào của mô cây ký chủ.

+ Giai đoạn hữu tính nấm hình thành bào tử trứng hình cầu, màu vàng, màng dày chứa nhiều chất dinh dưỡng dự trữ, tồn tại ở trên lá và tàn dư cây bệnh. Ngoài ra sợi nấm trên tàn dư thân, lá bệnh là nguồn bệnh tồn tại lâu dài cho các vụ sau. Nấm này có nhiều dạng chuyên hoá khác nhau đối với từng loài ký chủ (bầu bí, dưa bở, dưa hấu, dưa chuột, v.v… và các loại cây thuộc họ bầu bí).

1.3. Đặc điểm phát sinh phát triển

    Sự phát triển của bệnh rất thuận lợi khi có điều kiện ẩm độ cao (mưa phùn, mưa nhỏ, gió, sương) và nhiệt độ tương đối thấp thích hợp. Trong điều kiện có giọt nước hoặc ẩm độ bão hoà 100% ở nhiệt độ 180C thời kỳ tiềm dục của bệnh chỉ trong 5 giờ.             

2.Bệnh héo xanh vi khuẩn cây dưa lưới, dưa leo

Bệnh héo xanh là một loại bệnh gây hại phổ biến trên các cây trồng thuộc họ cà và họ bầu bí. Bệnh do vi khuẩn gây ra, khi cây biểu hiện triệu chứng bệnh héo xanh điều đó có nghĩa vi khuẩn đã tấn công vào mạch dẫn và lúc này gần như không có thuốc đặc trị để phục hồi cây, do đó biện pháp hiệu quả nhất là phòng bệnh chủ động.

Các nhóm cây trồng có thể bị nhiễm bệnh héo xanh vi khuẩn: dưa lê, dưa chuột, dưa hấu, dưa lưới, khoai tây, cà chua, ớt, lạc...

https://bizweb.dktcdn.net/100/066/894/files/benh-thoi-re-dua-luoi-31db4949-5e37-47b7-846d-a3da5d7e53f0.png?v=1606875328708

2.1 Triệu chứng bệnh héo xanh vi khuẩn trên cây dưa lưới, dưa lê, dưa chuột (họ bầu bí)

 Bệnh héo xanh xuất hiện từ giai đoạn cây con đến giai đoạn cây trưởng thành (giai đoạn trước hoặc sau ra hoa 5-7 ngày). Ở giai đoạn cây con, chúng ta thấy toàn bộ lá héo rũ nhanh chóng đột ngột, lá tái xanh và cây khô chết dần. Trên cây trưởng thành lúc đầu thấy 1-2 cành (nhánh) có lá bị héo rũ, sau một vài ngày toàn thân cây héo xanh. Trên thân vỏ vẫn còn màu xanh xen lẫn những vết sọc nâu chạy dọc thân, phần phía gốc cây bị bệnh trở nên xù xì, thân vẫn chắc. Cắt ngang thân cây, thân cành nhìn rõ bó mạch dẫn, mô xylem có màu nâu sẫm, bên trong bó mạch chứa đầy dịch nhờn vi khuẩn. Vi khuẩn xâm nhiễm và tấn công vào bó mạch xylem (mạch dẫn) làm tắc nghẽn mạch dẫn, dinh dưỡng từ dưới bộ rễ không vận chuyển lên phía trên được do đó cây bị héo xanh do mất nước và mất dinh dưỡng đột ngột.

https://bizweb.dktcdn.net/100/066/894/files/phong-tri-benh-heo-xanh-vi-khuan-dua-luoi.png?v=1606875265093

Bệnh héo xanh vi khuẩn trên cây dưa lưới

2.2 Nguyên nhân gây bệnh héo xanh trên cây họ bầu bí

Bệnh héo xanh khoai tây do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum gây ra (là loài vi khuẩn đất ký sinh thực vật thuộc họ Pseudomonasdaceae, bộ Pseudomonasdales). Vi khuẩn hình que, kích thước 0,5 – 1,5micoromet, vi khuẩn sống hảo khí có khả năng chuyển động nhờ lông roi ở đầu, mỗi vi khuẩn thường có 1-3 lông roi.

2.3 Đặc điểm phát sinh, phát triển của bệnh héo xanh vi khuẩn

Vi khuẩn Pseudomonas solanacearum gây bệnh cho cây bằng cách xâm nhiễm vào rễ, thân cuống lá qua các vết thương cơ giới do quá trình chăm sóc (nhổ cây khi trồng đại trà); quá trình vun xới làm tổn thương rễ hoặc do côn trùng, tuyến trùng gây hại tạo các vết thương hở. Ngoài ra vi khuẩn cũng có thể xâm nhiễm vào cây qua các lỗ hở tự nhiên, qua bì khổng trên củ khoai tây.

Khi vi khuẩn xâm nhiễm vào rễ, chúng nhanh chóng lan tới các bó mạch dẫn xylem, sinh sản và phát triển trong đó. Tại đây vi khuẩn Pseudomonas solanacearum sản sinh ra các enzyme pectinaza, cellulaza để phân hủy mô và sinh ra các độc tố ở dạng Exopolysaccarit (còn gọi là EPS) và Lipopolysaccarit (LPS). Các chất độc tố này vít tắc mạch dẫn (xylem) qua đó cản trở sự vận chuyển nước, dinh dưỡng trong cây dẫn tới hệ quả là cây bị héo nhanh chóng khi thân lá vẫn còn màu xanh.

Trên đồng ruộng bệnh héo xanh vi khuẩn khoai tây truyền lan từ cây này sang cây khác nhờ tưới nước, mưa, gió hoặc qua các nông cụ chăm sóc cây (vun xới). Ngoài ra tuyến trùng nốt sưng Meloidogyne incognita có trong đất gây hại bộ rễ cũng làm cho bệnh phát triển và lây lan mạnh.

Bệnh phát sinh, phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ cao, mưa gió, đất trũng, ẩm độ thường xuyên cao nhất là trên đất cát pha, thịt nhẹ hoặc đất chuyên canh, độc canh các cây trồng cùng họ cà. Nhiệt độ tối thích để vi khuẩn phát triển thuận lợi từ 29-32oC.

3. Bệnh phấn trắng gây hại cây dưa lưới, dưa lê, dưa chuột

Bệnh phấn trắng gây hại phổ biến trên hầu hết các cây trồng thuộc họ bầu bí (bầu, bí, dưa hấu, dưa bở, dưa chuột và dưa lưới) và họ đậu đỗ. Bệnh gây hại trên lá tạo nên lớp phấn trắng bao phủ toàn bộ lên bề mặt lá cây ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quang hợp, làm rụng lá, cây sinh trưởng phát triển chậm, giảm năng suất rõ rệt (20-50%) tùy mức độ và tỷ lệ nhiễm bệnh.

3.1 Triệu chứng bệnh phấn trắng trên dưa lưới

Bệnh nấm phấn trắng trên dưa lưới gây hại tất cả các bộ phận của cây. Bệnh phát sinh phát triển và phá hại ngay từ thời kỳ cây con. Khi mới phát sinh, vết bệnh trên lá ban đầu là những mảng nhỏ mất màu xanh chuyển sang màu vàng, có bao phủ một lớp phấn màu trắng dày như bột phấn, bao chùm lên toàn bộ phiến lá. Khi nhiễm bệnh lá chuyển sang màu vàng, lá khô và dễ rụng. Bệnh nặng lớp phấn trắng lan xuống cả thân, cành và hoa làm cho hoa bị khô chết. Cây bị nhiễm bệnh phát triển kém, năng suất giảm nghiêm trọng.